سنت های گیلانی از گذشته تا به امروز

سنت های گیلانی از گذشته تا به امروز

5,0 rating based on 1,234 ratings
سنت های گیلانی از گذشته تا به امروز
🕒 زمان مطالعه: 5 دقیقه

یکی از راه هایی که می توان به تاریخچه و گذشته شمال کشور پی برد، مطالعه سنت های گیلانی و مازنی می باشد. در پشت هر کدام از این آیین ها، لباس های محلی، خوراک و غذاهای سنتی دلایلی عجیب و گاهاً مورد توجه قرار دارد. تنها کافیست تا کمی به مطالعه و تحقیق درباره هر کدامیک از آن ها بپردازید و به فلسفه یشان پی ببرید.

در این مطلب می خواهیم به طور ویژه از آیین ها و سنت های گیلانی بگوییم تا بیشتر با آداب و رسوم مردم خوش قلب و مهمان نواز این منطقه آشنا شوید.

آشنایی با فرهنگ بومی گیلان و سنت های دیرینه آنان

  1. مراسم آینه تَکَم در گیلان

یکی از مراسمات جالب که در نواحی غربی استان گیلان بیشتر رواج داشت، نمایش عروسکی به نام “آینه تکم” است که در زبان ترکی به معنی بز نر قوی هیکل است. تکمچی ها افرادی هستند که با در دست داشتن این عروسک، به اجرای حرکات نمایشی و آوازخوانی می پردازند.

این عروسک که معمولاً با پارچه یا مخمل قرمز رنگ ساخته می شود، به اندازه دو کف دست ساخته می شود و برای تزیین آن از منجوق و پَر استفاده می کنند. در این آیین قدیمی رسم بود که به درِ خانه ها می رفتند و با آوازخوانی و عروسک گردانی، شادی را به خانه ها و افراد شهرها و روستاها منتقل می کردند.

  1. آیین نوروزخوانی

یکی دیگر از سنت های گیلانی که به اهمیت آغاز بهار و نوروز اشاره داشت، آیین نوروز خوانی بود. اشعاری که در این مراسم خوانده میشد، از رویش مجدد گیاهان و شکوفایی گل ها حکایت داشت. نوروز خوان ها افرادی بودند که سفر خود را معمولاً شباهنگام آغاز می کردند و با داشتن فانوس و چماق، خود را از تاریکی و حمله حیوانات وحشی در امان می داشتند.

گاهی اشعاری که در این مراسمات خوانده میشد، به صورت بداهه بود و یا از حفظ می خواندند.

  1. جشن خرمن

همانطور که می دانید، کشاورزی و کاشت برنج یکی از شغل های اصلی مردم مناطق شمالی به خصوص استان گیلان را تشکیل می دهد. جشن خرمن مراسمی بود که در نیمه شهریور هر سال، به پاس قدرشناسی و خستگی ناپذیری مردان و زنان زحمتکش گیلانی برگزار میشد.

مقایسه سبک زندگی مدرن و سنتی
👁️ بخوانید

این مراسم که جزو سنت های گیلانی از زمان قاجار می باشد، روایتی عجیب و جالب دارد. کشاورزان بعد از پایان برداشت برنج، آخرین خوشه آن را می بریدند و در جایی آزاد از خانه آویزان می کردند. آن ها معتقد بودند این کارشان باعث خیر و برکت آن سالشان می شود.

بعد از یک سال که از نگهداری این خوشه گذشت، برنج آن را جدا کرده و به گاو نری که می خواهد زمین را برای کشت برنج آماده کند، می دهند. مابقی برنج خوشه را هم در خزانه محصول سال جدید می ریختند تا خیر و برکت را برایشان به ارمغان آورد.

آیین ها و سنت های گیلانی

آیین ها و سنت های گیلانی با اکوملک

  1. مراسم جوکول چینی

قدیمی ترین سنت های گیلانی که به کشت برنج مربوط می شود، آیین جوکول چینی می باشد. این مراسم که هر سال در نیمه مرداد ماه برگزار می شود، به شکرانه نخستین برنج نورسیده کشاورز است. “جوکول” از 2 کلمه محلی “جو” به معنی برنج و “کول” یعنی کال و نارس تشکیل شده است.

در این آیین باستانی، کشاورزان با بردن جوکول به نزد بزرگان و کدخدایان محله، از آن ها هدیه دریافت می کردند. همچنین از ترکیب این ماده مقوی با شیره خرمالوی جنگلی، شیره خرما و یا شکر، شیرینی خوشمزه ای درست می کردند که در این جشن در بین افراد پذیرایی میشد.

در مراسم و آیین هایی که هر سال با این عنوان برگزار می شود، غرفه هایی هستند که زنان با لباس های رنگارنگ، در حال آماده سازی شیرینی و حلوای جوکول و ارائه آن به بازدیدکنندگان می باشند.

  1. مراسم آفتاب خواهی

زمانی که فصل کشاورزی بود و به مدت زمان طولانی باران میبارید، مراسم “الهی خور دتاوه” به معنی “خدایا آفتاب بتابد” در گیلان برگزار میشد که با هدف بند آمدن باران و بیرون زدن خورشید صورت میگرفت. در این مراسم که بیشتر از همه جوانان و نوجوانان مسئول برگزاری آن بودند، یک گروه نمایشی با یک خواننده اصلی داشتند که در محلات شروع به اجرا و آوازه خوانی برای تابش آفتاب می کردند.

کم کم مردم به این گروه ملحق میشدند و افراد گندم، برنج، آرد و تخم مرغ به آن ها می دادند. زنان باتجربه روستا هم با این مواد اولیه، شروع به پخت نانی به اسم کلن می کردند و قبل از روشن کردن آتش، سکه ای را داخل یکی از خمیرها قرار می دادند. بعد از آماده شدن نان، همگی به مسجد می رفتند و نان را قل می دادند؛ اگر به رو می افتاد، یعنی آفتاب بیرون میزد، در غیر اینصورت، حاجتشان برآورده نمیشد!

  1. مراسم گل گل چهارشنبه

یکی از سنت های گیلانی که از زمان زرتشت و حتی قبل تر در بین مردم مرسوم بوده و با اعتقادات دینی آن ها هم ترکیب شده است، آیین گل گل چهارشنبه است که در آخرین غروب سه شنبه هر سال برگزار می شود. در این مراسم افراد با جمع آوری بوته، گون و خار سعی می کردند پشته هایی را به منظور روشن کردن آتش بسازنند و با خوشحالی از روی آن بپرند.

منطقه آزاد کاسپین کجاست؟
👁️ بخوانید

در این مراسم سنتی که معمولاً آتش را به سمت قبله می ساختند، اشعاری به زبان گیلکی خوانده میشد که بیانگر این بود تا زردی و بیماری از همه به دور باشد و سرخی و خرمی به افراد برگردد. معمولاً در این شب، با شکستن ظروف قدیمی برای دور کردن نفرت و بلا دعا می خواندند.

  1. جشن انار پاییز

یکی از مناطقی که در 35 کیلومتری جنوب غربی شهر جیرنده و 150 کیلومتری شهر رشت واقع شده است و به ماسوله دوم شهرت دارد، روستای انبوه نام داشت. این روستا بافتی شبیه به شهر ماسوله دارد و از طبیعت بسیار زیبایی برخوردار است. یکی از نکات جالب روستای انبوه، مراسم انارچینی است که در هر سال با شروع آخرین جمعه مهر ماه برگزار می شود.

یکی از اعتقادات مردم این روستا، این است که نباید هیچ کسی قبل از برداشت انار، وارد باغ شود! افراد زیادی که از روستای انبوه مهاجرت کرده اند، هر ساله با آغاز این آیین سنتی، به روستا برمیگردند و با پوشیدن لباس های رنگارنگ به چیدن انار مشغول می شوند. عده ای هم در تهیه رب انار محلی به روستاییان کمک می کنند.

جمعبندی

همانطور که متوجه شدید، آیین ها و سنت های گیلانی ریشه در تاریخ این مرز و بوم دارد و بسیاری از این مراسمات هنوز هم به قوت گذشته، برگزار می شوند. مثلاً مراسم های مذهبی و آیین های عاشورایی در محرم و صفر، علم بندان ماسوله و برپایی دسته های عزاداری، نمونه هایی هستند که مثل قدیم و پر شور اجرا می شوند.

با اکوملک همراه باشید

678 👁️
 
مجله اکو ملک وب‌سایت
مجله اکو ملک فعال در زمینه املاک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *